Trong những năm gần đây việc chăn nuôi gia cầm đã được người chăn nuôi rất quan tâm vì sản phẩm của nó rất đa dạng như: thịt, trứng, lông... đồng thời chăn nuôi gia cầm quay vòng vốn nhanh và cũng đem lại lợi nhuận thực sự cho người chăn nuôi.
Trong nhiều gia đình đã đa dạng hoá vật nuôi, nuôi nhiều loài gia cầm sinh sản khác nhau như gà, ngan, vịt chuyên thịt, vịt chuyên trứng... Hoặc một số trang trại chăn nuôi kết hợp giữa cá với gia cầm, cây với gia cầm...
Như vậy việc ấp nở đối với trứng của các loại gia cầm là một vấn đề phải quan tâm, một phần người chăn nuôi chưa đủ điều kiện để mua sắm những máy ấp công nghiệp, hơn thế nữa không thể có điều kiện ấp mỗi một loại trứng gia cầm trên một máy ấp nở khác nhau. Trước đây ngay từ năm 1992-1997 chúng tôi đã nghiên cứu và đưa ra phương pháp ấp trứng đa kỳ - đa giống áp dụng trên máy ấp nở công nghiệp. Trước tình hình đó từ năm 1997 đến nay, chúng tôi đã nghiên cứu và sản xuất ra những tủ ấp nở thủ công cải tiến và cũng đưa ra phương pháp ấp nở nhiều loại trứng gia cầm trong cùng một tủ ấp nở loại này (đa kỳ - đa giống) để phục vụ cho những người chăn nuôi cung cấp sản phẩm tại chỗ với giá thành hạ, sử dụng được cả khi có điện và khi không có điện.
Đối với công suất của tủ ấp từ 2000 - 5000 quả, tủ nở 500 -800 quả. Nhưng công suất của tủ ấp 5000 quả, tủ nở 800 quả là phù hợp nhất để đáp ứng cho tổng đàn gia cầm sinh sản các loại từ 300 đến 350 con mái sinh sản và cũng phù hợp với các thông số kỹ thuật để tủ hoạt động đạt kết quả cao và loại tủ ấp nở này có tên là NĐT 5000 - 800.
Tủ được thiết kế khi có điện thì sử dụng điện để ấp nở, còn khi không có điện thì sử dụng bếp than bếp dầu để ấp nở.
Phương pháp ấp nhiều loại trứng gia cầm trong cùng một máy
* Công tác chọn trứng, vệ sinh trứng, bảo quản trứng được thực hiện bình thường theo quy trình chung.
* Cách đưa trứng ấp vào khay ấp: Trứng ngan, trứng vịt chuyên thịt, trứng vịt chuyên trứng CV.2000 phải xếp nghiêng. Trứng gà, trứng vịt chuyên trứng khác có thể xếp nghiêng hoặc xếp đứng đều được. Vì ra vào luân phiên cho nên muốn cho các loại gia cầm xuất cùng một ngày thì trứng gà, trứng vịt vào cùng một ngày còn trứng ngan vào sau một ngày.
* Cách xếp trứng trong tủ ấp: vì ấp đa kỳ nên trứng mới đưa vào ấp xếp trên cùng, rối càng xuống phía dưới thì trứng tăng theo ngày ấp của trứng (tức là càng phía dưới thì trứng càng già ngày ấp).
Đồng thời vì ấp nhiều loại trứng gia cầm khác nhau trong cùng một tủ ấp (ấp đa giống) do vậy cần phải lưu ý xếp các loại trứng cho phù hợp.
+ Tuần ấp đầu: Trứng ngan được xếp trên cùng và từ trên xuống dưới thứ tự là trứng gà - trứng vịt chuyên thịt - trứng vịt chuyên trứng CV.2000 - trứng vịt chuyên trứng khác.
+ Từ tuần ấp thứ hai trở đi: Thứ tự từ trên xuống dưới: Trứng gà - trứng ngan - trứng vịt chuyên thịt - trứng vịt chuyên trứng CV.2000 - trứng vịt chuyên trứng khác.
+ Ra tủ nở: Thứ tự từ trên xuống dưới: Trứng gà - trứng vịt chuyên thịt - trứng vịt chuyên trứng CV.2000 - trứng vịt chuyên trứng khác - trứng ngan.
Vì ấp đa kỳ - đa giống do đó nhiệt độ và ẩm độ đặt cố định:
+ Tủ ấp: nhiệt độ: 37,5 - 37,60C;
ẩm độ: 52 - 54%
+ Tủ nở: nhiệt độ: 37,2 - 37,40C;
ẩm độ: 68 - 72%
Lưu ý khi mất điện sử dụng bếp than hoặc bếp dầu để đốt két nước thì chỉ cung cấp nhiệt đến khi nhiệt kế trong tủ ấp nở báo 36,50C là vừa và sau đó nhiệt trong tủ sẽ đạt đến mức yêu cầu và két nước đó giữ nhiệt cho tủ ấp duy trì được 3 - 5 giờ.
Mỗi giờ đảo trứng toàn bộ trong tủ ấp 1 lần bằng cách nâng và hạ cần đảo. Nhưng riêng đối với trứng ngan và trứng vịt thì phải tiến hành đảo trứng và làm mát ngoài tủ ấp theo quy trình của từng giống.
Sau thời gian ở trong tủ ấp thì trứng được chuyển sang tủ nở tùy theo trứng của các giống khác nhau. Ví dụ: trứng vịt là 25 ngày, trứng gà là 18 ngày, trứng ngan là 31 ngày...
Loại tủ ấp nở thủ công cải tiến nói trên được áp dụng có hiệu quả đối với các điều kiện sinh thái khác nhau. Sử dụng tốt cho việc chăn nuôi gia đình với quy mô tổng đàn gia cầm sinh sản các loại khoảng 300 - 350 con mái/ tủ ấp nở, đồng thời áp dụng tốt cho các trang trại chăn nuôi kết hợp với trồng trọt và thuỷ sản, các dịch vụ ấp trứng gia cầm để cung cấp con giống tại chỗ.
Việc ấp nhiều loại trứng gia cầm trong cùng một máy ấp nở công nghiệp chúng tôi đã nghiên cứu và được áp dụng từ năm 1992 đến nay, đồng thời đã phổ biến, đào tạo và chuyển giao trực tiếp cho 20 tỉnh thành và từ đây áp dụng ra phạm vi cả nước. Còn việc chế tạo tủ ấp nở thủ công cải tiến và áp dụng phương pháp ấp nở trứng gia cầm đa kỳ - đa giống trên loại tủ ấp nở này được nghiên cứu và áp dụng từ năm 1997 đến nay và đã đạt được hiệu quả cao, cụ thể tỷ lệ nở trên 80% và phù hợp với điều kiện chăn nuôi hiện tại của Việt Nam. Đến nay quy trình này đã được áp dụng và chuyển giao cho nhiều tỉnh thành trong cả nước như: Hà Tây, Nam Hà, Hà Nội, Yên Bái, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thanh Hoá, Thái Bình, Bắc Giang, Nghệ An, Hà Tĩnh, Sơn La, Hưng Yên, Vĩnh Phúc, Thái Nguyên, Quảng Bình, Quảng Trị, Ninh Bình, Nam Định... và nhiều tỉnh khác trong cả nước. |